Współczesna edukacja- prezentujemy prace magisteskie

Prace magisterskie, licencjackie i inne- z każdego zakresu tematycznego

Rozwój motoryczny dziecka w wieku wczesnoszkolnym

Liczne doświadczenia, obserwacje i badania naukowe potwierdzają, że dzieci w wieku wczesnoszkolnym wymagają dalszej, systematycznej troski w zakresie rozwoju fizycznego, psychicznego i sprawności ruchowej. Rozwój fizyczny i motoryczny dzieci w wieku wczesnoszkolnym ma bowiem ogromne znaczenie dla ich rozwoju w przyszłości. Dobre warunki środowiskowe, właściwe odżywianie a przede wszystkim właściwie dozowana aktywność fizyczna, sprawiają, że rozwój dziecka przebiega w sposób harmonijny i prawidłowy. Jakkolwiek obecnie rozumie się potrzebę aktywności fizycznej i jej znaczenie dla rozwoju dzieci w wieku wczesnoszkolnym, to jednak w praktyce nie zawsze jest ona z różnych względów w pełni zaspokajana. Stanowiło to jeden z głównych powodów dla, których podjęłam się przeprowadzenia wspomnianych badań oraz postanowiłam zapoznać się ze stopniem wiedzy i zainteresowań rodziców problemem rozwoju fizycznego dzieci oraz ogólnie pojętej kultury fizycznej. Niedostatek ruchu lub jego nadmiar, brak podstawowej wiedzy na temat prawidłowości procesów zachodzących w tym okresie może prowadzić nie tylko do stagnacji, ale nawet do różnego rodzaju deformacji oraz trwałych uszczerbków na zdrowiu, zarówno fizycznym jak i psychicznym Poziom rozwoju motorycznego dziecka obrazuj ą wyniki testów badaj ących sprawność motoryczną. Na ich podstawie można wnioskować, czy przebieg rozwoju dziecka jest prawidłowy, zapobiegać negatywnym tendencjom, ale również poprzez umiej ętne oddziaływanie powodować jego przyspieszenie.

Podczas pobytu w szkole, w której przeprowadziłam badania zaobserwowałam wśród nauczycieli i dyrektora szkoły duży poziom wiedzy i świadomości na temat konieczności przeprowadzania tego typu badań, Świadczy o tym nie tylko zainteresowanie, pomoc w badaniach czy bezpośrednie rozmowy. W szkole zwrócono się do mnie z prośbą o opracowanie i udostępnienie zebranych wyników badań. Stały się one przedmiotem zebrań z rodzicami. Każdy rodzic mógł się przekonać nie tylko o tym, jak przebiega rozwój motoryczny ich dziecka, ale również jak przedstawia się ono na tle grupy.

Sadzę, że moja praca może zainspirować również innych nauczycieli do zgłębiania wiedzy na temat rozwoju motorycznego dzieci oraz dać wiele cennych wskazówek w zakresie pracy metodyczno-wychowawczej.

Przedmiotem rozważań teoretycznych i przeprowadzonych badań empirycznych niniejszej pracy był problem zbadania dynamiki wzrastania wybranych zdolnści motorycznych dzieci w wieku wczesnoszkolnym oraz próba odpowiedzi na pytanie czy najbliższe środowisko, w którym przebywa dziecko ma wpływ na jego rozwój motoryczny.

Zebrany materiał badawczy oraz jego analiza pozwoliły mi na sformułowanie następujących wniosków:

  1. Odpowiedzi na pytania zawarte w ankiecie potwierdzają wysuniętą przeze mnie hipotezę zakładającą, że najbliższe środowisko, w którym przebywa dziecko tj. rodzina, szkoła a także region zamieszkania i dobre zagospodarowanie najbliższego otoczenia w miejscu zamieszkania może mieć duży wpływ na jego rozwój motoryczny lub też poprzez różnego rodzaju zaniedbania rozwój ten hamować. Najbardziej znaczący wydaje się być wpływ środowiska rodzinnego, gdyż to ono najwcześniej zaczyna oddziaływać na dziecko, dostarczaj ąc mu różnych wzorców zachowań, do tego oddziaływanie to jest długotrwałe i ciągłe. Od różnej działalności i aktywności rodziców, ( od ich wykształcenia i warunków materialnych),zależy w dużej mierze to w jaki sposób dziecko zostanie ukształtowane oraz w jakie umiej ętności i nawyki wyposażone na dalszą drogę życia. Z analizy przeprowadzonej ankiety oraz badań sprawności fizycznej wynika , ze dzieci, których rodzice interesuj ą się sportem i kulturą fizyczną, uprawiali sport lub uprawiaj ą go obecnie nawet tylko w formie rekreacyjnej, stymulują rozwój ruchowy swojego dziecka (dziecko uczęszcza na dodatkowe, po za szkolne, zajęcia ruchowe, towarzyszy rodzicom w spacerach, wycieczkach i innych formach mogących mieć wpływ na rozwój motoryczny, korzysta z bazy rekreacyjnej w miejscu swojego zamieszkania itp.)osiągnęły lepsze wyniki. Dotyczy to szczególnie dzieci, które dodatkowo uczęszczały do przedszkola przez dłuższy czas(3-4lata).
  2. Jak wynika z przeprowadzonych przeze mnie badań największe zróżnicowanie w rozwoju motorycznym pomiędzy badanymi dziewczętami a chłopcami 7letnimi wystąpiło w próbie siły na korzyść 7letnich chłopców. Średnia różnica w rzucie piłką lekarską wynosi R=0,46cm i zaznaczyła swoją istotność na poziomie 5%, u=2,59>t0,05=2,02. Również w próbie szybkości, czyli w biegu na 20m, 7letni chłopcy uzyskali lepsze wyniki od swoich rówieśniczek. Średnia różnica między badanymi dziećmi wynosi R=0,27sek., i w świetle testu studenta zaznaczyła swoją istotność, u=2,49>t0,05=2,02. Podobnie sytuacja przedstawia się w próbie zwinności gdzie też chłopcy osiągnęli lepsze wyniki od dziewcząt, przy średnim różnicowaniu (wyników) R=0,5sek i u=2,34>t0,05 = 2,02 W próbie mocy nie ma istotnej różnicy pomiędzy dziewczętami a chłopcami 7letnimi R=9,94cm, u=1,84<t0,05=2,02.

Weryfikacja danych przeprowadzonego testu nie potwierdza zatem hipotezy roboczej, w której zakładano, że nie ma znaczących różnic w rozwoju motorycznym pomiędzy badanymi chłopcami a dziewczętami. Okazało się, bowiem, że wystąpiły statystycznie istotne różnice w trzech (koordynacja, szybkość, siła) spośród czterech badanych zdolności motorycznych na korzyść badanych chłopców.

  1. Na podstawie wyników badań dzieci 7letnich w okresie ostatniego dwudziestolecia[1] oraz w porównaniu do dzieci 7letnich badanych w Poznaniu, w 2005 roku, badane przeze mnie dzieci, uzyskując lepsze wyniki, wykazały się wyższym poziomem rozwoju poszczególnych zdolności motorycznych
  2. Badani chłopcy 7letni, wysoki poziom zdolności motorycznych wg. testu B.Sekity, osiągnęli w próbie szybkości i w próbie zwinności, a dobry poziom w próbie siły i mocy. Dziewczęta podobnie jak chłopcy wysoki poziom zdolności motorycznych osiągnęły w próbie szybkości i zwinności, dobry w próbie siły natomiast dostateczny w próbie mocy.
  3. Według testu B.Sekity dzieci 7letnie zarówno chłopcy jak i dziewczęta osiągnęły ogólnie dobry poziom sprawności motorycznej.

.              6. Zdolnością, która osiągnęła największą dynamikę wzrastania u chłopców

okazała się szybkość mierzona czasem biegu na 20m. Średnia wartość uzyskana przez chłopców 6letnich wynosi 5,07sek. a 7letnich 4,28 sek. Średni wynik uzyskany przez chłopców 7letnich jest lepszy o 0,79 sek. od chłopców 6letnich. i ukształtował się na poziomie statystycznie istotnym, u=5,73>t0,01=2,75. W grupie porównawczej z Poznania największą dynamikę wzrastania wykazała siła. Zdolnością, która wykazała największą dynamikę wzrastania u dziewcząt również okazała się szybkość mierzona czasem biegu na 20m .Średnia wartość uzyskana przez dziewczęta 6letnie wynosi 5,26sek.a 7letnich 4,55sek Średni wynik uzyskany przez dziewczęta 7letnie jest lepszy o 0,71sek. od dziewcząt 6letnich .Różnica ta jest statystycznie istotna i osiąga wartość, u=4,18>t0,01=2,69. W grupie porównawczej dziewcząt poznańskich, największą dynamikę wzrastania wykazała koordynacja.

[1] Kuriata A.,Rozwój fizyczny a sprawność motoryczna uczniów klas sportowych w wieku 7-10lat, Zeszyty Naukowe AWF we Wrocławiu nr 47, 1987,s.302.

Reklamy

Rodzaje czasu wolnego

Na ogół rozróżnia się czas wolny codzienny, czas wolny w końcu tygodnia oraz czas wolny urlopowo-wakacyjny. Dzieci mają na ogół znacznie więcej czasu wolnego w porównaniu z młodzieżą i dorosłymi- Czas wolny na ogół przeznaczają na oglądanie telewizji, czytelnictwo, gry i zabawy oraz wypoczynek bierny, w małym stopniu na spacery, wycieczki, jak również uprawianie sportu. Sposób spędzania czasu wolnego przez dzieci i młodzież wiejską jest przeważnie wynikiem dalszego zacierania się różnic pomiędzy „wiejskim” a „miejskim” stylem życia. Na zna­czeniu zyskuje dla dzieci i młodzieży wiejskiej – telewizja, radio, czytelnictwo i zabawy. Rzeczywiste wzory zachowań dzieci i młodzieży w czasie wolnym kształtowane są przez rodzinę, a także przez różne nieformalne grupy rówieśnicze[1].

Czas wolny jest środkiem wpływającym na zachowanie równowagi biologicznej organizmu. Wyróżnia się dwa rodzaje wypoczynku: bierny i czynny. Wypoczynek czynny zakłada aktywność młodzieży. Są to między innymi zajęcia ruchowe na powietrzu, które są przeciwstawieniem dla pracy umysłowej uczniów. Bierny wypo­czynek to bezczynność, polegająca na wygodnym siedzeniu i leżeniu. Naturalną potrzebą wypoczynku biernego jest sen, który powoduje proces odnowy w układzie nerwowym. Natomiast rozrywka dostarcza róż­norodnych wrażeń, wnosi do codziennego życia elementy zmienności. Kolejna funkcja to rozwój osobowości, która prowadzi do zaspokojenia zainteresowań, pragnień twórczych i samodoskonalenia się. Poprzez realizację tej funkcji kształtują się trzy fundamentalne fazy rozwoju: fizycznego, społecznego, a także zainteresowań danej jednostki[2].

Czynnikami, które wpływają na ilość i jakość wykorzystanego czasu wolnego przez młodzież są środowiska szkolne. Szkoła bowiem stara się rozwiązywać trudne problemy czas wolnego dzieci i młodzieży, organizując działalność pozalekcyjną, w toku której uczniowie mogą racjonalnie wykorzystać swój wolny czas. Szkoła prowadzi różnorodne koła zainteresowań[3].

Dzięki nim młodzież może rozwijać swoje talenty oraz pogłębiać wiedzę z dziedzin, które ich interesują. Zajęcia te spełniają ważną rolę w zakresie wykorzystywania przez uczniów czasu wolnego. Warto zwrócić uwagę na fakt, iż uczniowie uczestniczący w zajęciach pozalekcyjnych mają różnorodne zainteresowania. Młodzież nie poprzestaje na uczestnictwie tylko w jednym kole zainteresowań, ale korzysta z kilku ofert proponowanych przez szkołę. Szkoła na miarę swoich możliwości na pewno powinna zachęcać uczniów do udziału w zajęciach pozalekcyjnych i przygotowywać ich do dalszego samodzielnego rozwijania czasu wolnego.

Młodzież miejska współcześnie bardzo często ogląda telewizję (zazwyczaj w weekendy), a także uczestniczy w innych formach kultury. Częściej niż młodzież wiejska zajmują się czytaniem książek, prasy i słuchaniem muzyki. Dominuje tutaj spędzani czasu w kinach, teatrach i na koncertach. Najbardziej liczną grupę osób chodzących do kina stanowi młodzież w przedziale wiekowym 17-19 lat jest to prawie 80%. W wieku 15-16 lat jest to niecałe 70%. Dominuje tutaj przeważnie oglądanie filmów wchodzących w zakres tzw. kina repertuaru lekkiego. Są to m.in. filmy przygodowe i komedia. Duża część młodych ludzi spędza czas wolny ze swoją sympatią. Blisko 40% spędza czas wolny z własną rodziną .Liczne zachowania młodzieży w czasie wolnym realizowane są w grupach rówieśniczych, szczególnie w grupie nieformalnej. To co bardzo mocno łączy poszczególnych członków takiej grupy to przede wszystkim aprobowany system wartości[4].

Młodzież miejska chętnie udziela się w kołach naukowych, grupach zainteresowań, bierze aktywny udział w dyskusji. Jest to charakterystyczne dla osób uczących się pochodzących z dużych miast. Są także członkami różnorakich organizacji społecznych, wolontariatu, akcji społecznych. Przejawiają także pełne uczestnictwo w przeróżnej artystycznej twórczości. Można tutaj zaliczyć głównie liczne zajęcia fotograficzne, plastyczne, filmowe, teatralne, graficzne, taneczne, czy też wokalne, itp. Jest to bardzo korzystne dla rozwoju osobowości. Rozwija również pasje i zainteresowania. Chłopcy przeważnie biorą udział w zajęciach technicznych[5]. Dziewczęta wybierają inne formy rekreacji, a mianowicie aerobik, naukę tańca, pływanie czy też fitness. Chłopcom natomiast zajęcia na siłowni, albo różnorodne zawody międzyszkolne i konkursy.

[1]              K. Przecławski, op. cit., s. 75.

[2]              T. Wujek, Czas wolny jako wartość kulturotwórcza i wychowawcza, Warszawa 1993, s. 87.

[3]              Ibidem.

[4]              Ibidem, s. 35.

[5]              A. Rusiecka, op. cit., s. 52.

Problemy badawcze

Podstawowym warunkiem podejmowania wszelkich badań naukowych jest uświadomienie sobie problemów, a często także i hipotez roboczych, określaj ących w sposób możliwie precyzyjny cel i zakres planowanych przedsięwzięć badawczych. Bez wyraźnie sformułowanych problemów i hipotez trudno byłoby dokonać większego postępu lub nowych odkryć w dziedzinie interesujących nas faktów i zjawisk. Według H. Muszyńskiego „ problemem naukowym jest pytanie, które stawiamy sobie samym, na które odpowiedzi możemy uzyskać jedynie w wyniku pewnych czynności

78

badawczych.”

Wyjaśniając pojęcie problemu badawczego można ująć go w sposób ogólny, jako „poważne zagadnienie, zadanie, wymagające rozwiązania, kwestia do [1] [2]

rozstrzygnięcia.” J. Pieter stwierdza, że „problemy badawcze są to pytania, na które szukamy odpowiedzi na drodze badań naukowych. Wysuwając je zadajemy pytanie „przyrodzie” i „otoczeniu”, a nie osobie drugiej. Staramy się znaleźć odpowiedzi na postawione pytanie poprzez własny wysiłek, nie zaś przez oczekiwanie gotowej odpowiedzi od innego człowieka” Według J. Brzezińskiego „problem badawczy to tyle, co pewne pytanie lub zespół pytań, na które odpowiedzi ma dostarczyć badanie. Podobnego stwierdzenia używa S. Nowak, który określa problem badawczy jako „pewne pytanie lub zespół pytań, odpowiedzi na które mają dostarczyć badania” ‚ J. Sztumski pisze z natomiast, że „ problemem badawczym nazywamy to, co jest przedmiotem wysiłków badawczych, czyli po prostu to, co orientuje nasze przedsięwzięcie poznawcze”  Według M. Łobockiego „problemy badawcze są to

pytania, na które szukamy odpowiedzi na drodze badań naukowych”[3] [4] [5] [6] [7].

  1. Cackowska i H. Gnitecki są równiż zgodni, że problem badawczy jest to pytanie, na które odpowiedź uzyskuje się w wyniku określonych czynności badawczych.

T.Pilch z kolei uważa, że „problem badawczy to pytanie o naturę badanego zjawiska,

  1. istotę związków między zdarzeniami lub istotami i cechami procesów, cechami zjawiska, to mówiąc inaczej uświadomienie sobie trudności z wyjaśnieniem
  2. zrozumieniem określonego fragmentu rzeczywistości, to mówiąc jeszcze inaczej deklaracja o naszej niewiedzy zawarta w gramatycznej formie pytania.”[8]J.Szumski biorąc za kryterium przedmiot zakres i rolę jaką pełnią problemy, wyróżnia problemy:
  3. Przytoczone wyżej definicje mają podobne znaczenie. Wynika z nich, że problem to pytanie, a znalezienie odpowiedzi i rozwiązanie problemu jest możliwe na drodze poszukiwań badawczych.
  • teoretyczne i praktyczne
  • ogólne i szczegółowe
  • podstawowe i cząstkowe
  • Klasyfikacja ta ma ten walor, że uświadamia badaczowi potrzebę ogarnięcia pytaniem badawczymi całości zagadnień określonych tematem pracy, zawarcia w tym pytaniu generalnego celu badań oraz rozczłonkowanie pytania głównego na maksymalną liczbę pytań szczegółowych, które wyczerpią zakres pytania głównego. Problem badawczy prezentujemy oraz analizujemy w świetle literatury i dokumentów.

[1]   M. Łobocki, Metody badań pedagogicznych, Warszawa 1982r., s. 55.

[2]

Muszyński H., Wstęp do metodologii pedagogiki, Warszawa 1971, s. 174.

[3]    Szumski J., Wstęp do metod i technik badań społecznych, PWN Warszawa 1984, s.2.

[4]   J. Pieter, Ogólna metodologia pracy naukowej, Wrocław – Warszawa 1997, s. 67.

[5]   S. Nowak S., Metodologia badań socjologicznych, PWN Warszawa 1970, s.214.

[6]J. Sztumski: Wstęp do metod i technik badań społecznych., Warszawa1984. PWN, s. 28.

[7]M. Łobocki: Metody badań pedagogicznych., PWN, Warszawa 1978, s.56.

[8]   Pilch T., Zasady badań pedagogicznych, Wydawnictwo Akademickie Żak Warszawa 2001,s.43.

PODSTAWY METODOLOGICZNE BADAŃ WŁASNYCH

Poprzedni rozdział dotyczył teoretycznych rozważań dotyczących rozwoju motorycznego dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Rozważania zawarte w niniejszych podrozdziałach poświęcam problematyce badań metodologicznych.

METODOLOGIA- jest to nauka o metodach badań naukowych i skutecznych sposobach dociekania ich wartości poznawczej. Współcześnie dominuje podejście bazujące na wykorzystaniu metod statystycznych bądź matematycznych do opisu różnych zjawisk będących pod obserwacją badacza. W celu uzyskania danych do obliczeń wykorzystuje się precyzyjnie opisaną w metodologiach szczegółowych nauk gamę działań. Wiele nauk posiada własne metodologie lub korzysta z dorobku innych zapożyczaj ąc ich metodologie.

Badania prowadzone w ramach prac magisterskich są na ogół formą badań naukowych. W ujęciu W. Okonia przez „badania naukowe rozumie się zazwyczaj ogół czynności i środków umożliwiaj ących wzbogacenie wiedzy w danej dziedzinie rzeczywistości(badania podstawowe) bądź znalezienie sposobów osiągnięcia jakiegoś celu praktycznego(badania stosowane). Punktem wyj ścia we wszystkich badaniach jest więc problem teoretyczny lub praktyczny, punktem dojścia jego rozwiązanie. Rozwiązanie to ma odpowiadać prawdzie, powinno więc być zgodne z rzeczywistością,

przy czym kryterium tej zgodności stanowi doświadczenie, praktyka.”

Życie Antoine de Saint-Exupéry’ego

Antoine – Marie-Roger de Saint-Exupéry urodził się 29 VI 1900r. w Lyonie w rodzinie arystokratycznej. Po śmierci ojca (1904) dzieciństwo spędził z matką i rodzeństwem w posiadłości ciotki i u babki z zamku La Male. Już w dzieciństwie ujawniły się jego uzdolnienia i zamiłowania. Pisywał wiersze, miał zamiłowanie matematyczne i muzyczne, zdolności do naukowej abstrakcji i techniki.

Uczył się najpierw w szkole jezuitów w La Mans, później w szkole marianów w Fryburgu, a następnie w liceum Saint-Louis. Starał się o przyjęcie do Szkoły Morskiej, ale nie zdał wstępnych egzaminów z historii i geografii. Wstąpił więc na wydział architektury Akademii Sztuk Pięknych, gdzie studiował przez piętnaście miesięcy. W 1921 roku rozpoczął służbę wojskową w 2 Regimencie Lotnictwa w Strasburgu. Jako podchorąży otrzymał dyplom pilota cywilnego, a promowany na podporucznika rezerwy – pilota wojskowego. W Paryżu zrozumiał, że „właśnie służba lotnicza może dać mu to wszystko, czego brak boleśnie odczuwał w ustabilizowanej, przyziemnej egzystencji: a więc silne przeżycia, przygodę, ryzyko, sprawdzian własnej wartości jako jednostki i zarazem człowieka ścisłej wspólnoty ludzkiej, w której wszystko, co konwencjonalne, musi ustąpić miejsca wartością autentycznym, weryfikowanym nieustannie przez konieczności.” A. Saint-Exupéry swój pierwszy lot odbył w towarzystwie znanego pilota Vedrines’a w 1912r. W 1926r. rozpoczął regularne loty pocztowe na trasie Tuluza-Casablanca. W następnym roku został kierownikiem bazy lotniczej w Cap Juby na Saharze. Przez dwa lata pracował jako dyrektor Aeroposta Argentina. W 1931 roku ożenił się z Argentynką Consuelo Suncin. Wiele podróżował, m.in. po Afryce i Azji. Podejmował śmiałe próby- pobicia rekordu Andre Japy Paryż – Sajgon, przelotu Nowy York – Ziemia Ognista. Kilkukrotnie uległ ciężkim wypadkom: w 1923r. podczas lądownia, w 1935r. na Pustyni Libijskiej, w 1938r. w Gwatemali. Od 1934 roku podjął się także pracy reportera w serwisie propagandy Air-France, z ramienia „Paris-Sair”. Pisał także reportaże z wojny hiszpańskiej. W czasie II wojny światowej, zmobilizowany, odbywał loty zwiadowcze, najpierw we Francji (1940), później w Afryce Północnej (1943). 31 lipca 1944 roku jego samolot podczas lotu w Algierze został prawdopodobnie zestrzelony i spadł do morza. W przypadku Saint-Exupéry’ego trudno oddzielać biografię od pisarstwa. „Bohaterem utworów Saint-Exupéry’ego jest sam Saint-Exupéry, który dał im swoje doświadczenie, przeżycia i refleksje, swoją głęboko humanistyczną postawę. Jego życie – to wielka i tragiczna przygoda humanisty z wiekiem XX, a jego twórczość – to świadome branie odpowiedzialności za los społeczności ludzkiej.” Pisarz budował prozę „z wszystkich odmian języka: a więc języka pracy, miłości, komunikatu o pogodzie, języka wspomnień, marzeń i medytacji, języka baśni, legendy i przypowieści.” „Literatura XX wieku uczy nas nieufności wobec zdobyczy cywilizacji, więcej nawet – przypomina i wykazuje, że cywilizacja i technika stanowią nieuchronne zagrożenie wartości duchowych człowieka, kryją groźbę dehumanizacji świata. Liczne arcydzieła literatury współczesnej przedstawiają mniej lub bardziej pesymistyczny, ale w gruncie rzeczy dość jednoznaczny obraz klęski świata ludzkiego. Klęski w walce za światem, który człowiek sam stworzył.” Na tym tle twórczość Saint-Exupéry’ego jest zjawiskiem oryginalnym i całkiem odrębnym. Saint-Exupéry bowiem z samolotu, z maszyny, a więc z wytworu tej samej cywilizacji, którą współczesność produkuje i której się obawia, czyni pośrednika między człowiekiem a przygodą, między jednostką a społeczeństwem. „W układzie człowiek – przyroda – maszyna dostrzega możliwość realizacji odwiecznych prawd o braterstwie, męstwie, odpowiedzialności, wytrwałym zmaganiu się z własnymi lękami i słabościami, o zwycięstwie i niezniszczalności fundamentalnych wartości ludzkich.” Istotę prozy Exupéry’ego stanowi przekonanie, iż wielkie prawdy pozytywne nie zaginęły i są w stanie nadal rozświetlać człowiekowi drogę. Pisarz wierzył naprawdę w jedność ludzkiej rodziny, w trwałość więzów międzyludzkich i konieczność ich stwarzania, w ciągłość historii i doświadczeń ludzkich, w prawdy przekazywane przez umierających starców pokoleniom młodym. Może dlatego, jak sądzi B. Sosień, że nie dożył końca wojny i owego późniejszego rozpadu wartości w warunkach na pozór normalnych, w warunkach dosytu i stabilizacji. Jedynym sposobem realizacji działań twórczych (dla niego jedynym, bo wybranym) było latanie pojęte jako walka przeciw obojętności, zasypianiu, nijakości, marności świata. „Musimy przez ciemność przerzucać kładki” – pisał. Twórczość Saint-Exupéry’ego jest tak oczywistym p o s ł a n i e m, bezpośrednim a p e l m, że komentarz do niej stwarza często tylko komplikację, ryzyko wypaczenia myśli autora, który twierdził przecież, iż „dobrze widzi się tylko sercem, najważniejsze jest niewidoczne dla oczu.” Anna Marzec w swoim artykule pisze, że „Saint-Exupéry jest pisarzem osamotnionym z uwagi na pozostawione w zasadniczej opozycji do głównych nurtów epoki, do wielkich indywidualności naszych czasów. Gdy tacy pisarze jak Franz Kafka, John Steinbeck, Williane Faulkner, a u nas T. Borowski, odkrywają ludzkie piekło, docierając do danej granicy człowieczeństwa, twórczość Saint-Exupéry’ego jest eksploatacją humanistycznego nieba, jest powrotem do podstawowych wartości moralnych, do takich pojęć jak „człowiek”, „ziemia”, „przyjaźń”.

Lektury szkolne w procesie nauczania

Lektury szkolne odgrywają znaczącą rolę zarówno w procesie nauczania, jak i wychowania. Za ich pośrednictwem uczniowie, nie tylko nabywają nową wiedzę i umiejętności, ale również zapoznają się z dorobkiem kultury różnych narodów. W niniejszej pracy zaprezentuję wspaniałą baśń filozoficzną Antoine de Saint-Exupéry’ego p.t. „Mały Książę”. Książka ta ujęła mnie tym, że mimo niewielkiej objętości zawiera bogactwo różnych ważnych myśli. Saint-Exupéry przekazuje czytelnikowi ponadczasową prawdę o wartości rzetelnej i systematycznej pracy, która umożliwia pełny rozwój osobowości. Przypomina także podstawowe prawa moralne oparte na zasadach życzliwości, przyjaźni, poświęcenia oraz współodpowiedzialności za siebie. Rozprawa ta składa się z pięciu części. Dwa pierwsze rozdziały zostały poświęcone lekturze, jej sytuacji w szkole oraz specyfice odbioru. Kolejny traktuje o przynależności „Małego Księcia” do gatunku literackiego, jakim jest baśń filozoficzna. Następny rozdział zawiera przegląd twórczości A. Saint-Exupéry’ego oraz analizę i interpretację baśni. W rozdziale piątym zajmuję się miejscem „Małego Księcia” w programie nauczania oraz opracowaniem metodycznym utworu, które uzupełnione jest konspektami wybranych lekcji języka polskiego.

Problemy badawcze

Od sformułowania problemów badawczych rozpoczyna się właściwe badanie naukowe. Zdaniem J. Pietera „[…] problemy badawcze są to pytania, na które szukamy odpowiedzi na drodze badań naukowych. […] Staramy się znaleźć odpowiedzi na postawione przez nas pytanie poprzez własny wysiłek, nie zaś przez oczekiwanie gotowej odpowiedzi od innego człowieka”.[1] Niewiele nowego do powyższego ujęcia problemu badawczego wnosi definicja M. Łobockiego. Uważa on bowiem, że problemy badawcze są formą pytań, na które należy szukać odpowiedzi na drodze badań naukowych. [2]

Analizując definicję J. Sztumskiego stwierdzić można, że problem badawczy jest przede wszystkim przedmiotem wysiłków badawczych, a więc to, co orientuje wszelkie zamiary poznawcze.[3]

Formułowanie problemów badawczych powinno odbywać się w sposób precyzyjny i zrozumiały. Pytania mogą być pytaniami rozstrzygnięcia bądź dopełnienia. Te pierwsze zazwyczaj rozpoczynają się od zapytania „czy”, wymagają potwierdzenia lub zanegowania i są zagadnieniami kierunkowymi. Pytania dopełnienia zaczynają się od zwrotu:, „dlaczego”, „jak”, „ kiedy”, „gdzie” i są kwestiami o charakterze twórczym.

Najczęściej wykorzystywanym w praktyce pedagogicznej podziałem problemów badawczych, jest podział na:

a)      problemy główne (wynikające z tematu pracy),

b)      problemy szczegółowe (wynikające z problemów głównych). [4]

Głównym problemem badawczym w niniejszej pracy jest pytanie, dlaczego w wychowaniu przedszkolnym powinny znajdować się zagadnienia z zakresu preorientacji zawodowej?

W celu uzyskania precyzyjnej odpowiedzi na postawione powyżej główne pytanie badawcze, sformułowałam pytania szczegółowe, które będą mi pomocne w przeprowadzeniu badań.

Mają one następującą treść:

  1. Czy preorientacja zawodowa ma miejsce w wychowaniu przedszkolnym?
  2. Kto organizuje preorientację zawodową w wychowaniu przedszkolnym?
  3. Czy programy wychowania przedszkolnego realizują zakres preorientacji zawodowej?
  4. Jak organizowana i realizowana jest preorientacja zawodowa w wychowaniu przedszkolnym?

Dlaczego w wychowaniu przedszkolnym powinny znajdować się zagadnienia z zakresu preorientacji zawodowej?


[1] J. Pieter, Ogólna metodologia pracy naukowej. Wrocław-Warszawa 1967, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, s. 28.

[2] M. Łobocki, Metody badań pedagogicznych. Warszawa 1978, PWN, s. 56.

[3] J. Sztumski, Wstęp do metod i technik badań społecznych. Warszawa 1984, PWN, s.28.

[4] S. Palka, Metodologia, badania, praktyka pedagogiczna, Gdańsk 2006, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, s.15.

Dyskusja podstawowych pojęć problemu badawczego

Powyższy rozdział poświęcony zostanie preorientacji zawodowej, jako ważnego tematu związanego z działalnością placówek wychowania przedszkolnego, ich rolą w upowszechnianiu wiedzy o preorientacji zawodowej i jej celach oraz metodach pracy, niezbędnych w przybliżaniu dziecku świata pracy i świata zawodów. Jest to poznawczy i badawczy aspekt wychowania przedszkolnego w preorientacji zawodowej u najmłodszych.

Dyskusji poddane zostanie wyjaśnienie podstawowych pojęć związanych z preorientacją w przedszkolu. Wskazany zostanie cel, zakres i zastosowanie preorientacji zawodowej w wychowaniu przedszkolnym.

Podjęty problem badawczy rodzi potrzebę zdefiniowania takich pojęć jak: preorientacja zawodowa, wychowanie przedszkolne, dziecko w wieku przedszkolnym oraz przedstawienie charakterystyki nauczyciela wychowania przedszkolnego.

W końcowej części niniejszej pracy, pragnę jeszcze raz powrócić do przewodniego problemu badawczego, wyrażającego kierunek podjętych badań naukowych: Dlaczego w wychowaniu przedszkolnym powinny znajdować się zagadnienia z zakresu preorientacji zawodowej?

Całokształt pracy dowodzi celowości zagadnień z zakresu preorientacji zawodowej, przyczyniając się do kształtowania osobowości dziecka, budowania jego tożsamości i indywidualności oraz przybliżaniu istoty nauczania poprzez wychowanie dzieci do pracy i przez pracę. Jednak wyniki badań pozwalają stwierdzić, że preorientacja zawodowa, pomimo iż ma miejsce w wychowaniu przedszkolnym, nie jest realizowana w stopniu zaawansowanym. Przyczyny tego stanu rzeczy upatruję w podstawie programowej wychowania przedszkolnego, w której nie poświęcono zbyt wiele miejsca tematyce świata pracy i świata zawodów. Modyfikacji powinny ulec również programy wychowania przedszkolnego, w kierunku większej promocji zagadnień preorientacji zawodowej, co jednocześnie pozwoli dzieciom w wieku przedszkolnym na dokładniejsze rozumienie wychowania do pracy i przez pracę. Ten wątek również powinien zawierać przygotowanie nauczycieli wychowania przedszkolnego.

Potrzeba rozwijania preorientacji dzieci wieku przedszkolnego wynika z zainteresowania tym zagadnieniem, pomimo że osiągają oni stosunkowo dobry poziom ogólnej wiedzy o świecie pracy i świecie zawodów. Tezę tę potwierdza stan wiedzy wyrażony ich swobodnym wymienianiem co najmniej kilku nazw zawodów. Ponadto, zdają sobie oni sprawę, że ludzie dorośli muszą pracować i zarabiać pieniądze. Wyniki badawcze udowadniają, że w tak wczesnym wieku praca i jej wytwory mają dla dzieci bardzo duże znaczenie.

Zgromadzone materiały badawcze pozwalają ustalić, że ze strony rodziców, informacje prozawodowe przekazywane są jedynie na poziomie dostatecznym. Owszem, poświęcają oni czas na rozmowy i zabawy mające związek z rozwojem marzeń i preferencji zawodowych, ale ich natężenie jest stosunkowo małe, nawet zbyt małe, by można było stwierdzić, że preorientacja zawodowa odgrywa w życiu dziecka jedną ze znaczących ról. Pamiętając, że rozwój prozawodowy dziecka rozpoczyna się w środowisku rodzinnym, a dopiero później jego przejawy uwidaczniają się w środowisku przedszkolnym, rodzice nie powinni bagatelizować problematyki związanej ze światem pracy i światem zawodów, powinni być świadomi, że wiedza dzieci wyniesiona z domu rodzinnego, stanowi w następnej kolejności źródło odwołania do niej nauczycieli.

Konkluzując należy stwierdzić, że poza odpowiednią weryfikacją podstawy programowej powinno się także właściwie przygotować nauczycieli do prowadzenia zajęć z obszaru preorientacji zawodowej oraz pozwalać aktywnie i dynamicznie pracować dzieciom w wieku przedszkolnym. Z pomocą pedagoga są one w stanie przygotowywać prace o różnorodnej tematyce, a dzięki ich promocji, nie tylko w przedszkolach, będą mogły cieszyć się swoimi osiągnięciami, wykazując zdolności, zainteresowania i niezbędne aspiracje.

Zakończenie pracy magisterskiej

Wyniki analizy danych z badań własnych pozwalają poznać stosunek badanej grupy nauczycieli do obecnej rzeczywistości szkolnej w okresie wdrażanej reformy oświaty, a także oczekiwania nauczycieli związane z tą reformą.

Na podstawie wypowiedzi nauczycieli wyraźnie widać, że dostrzegają oni całą złożoność zjawisk występujących w szkole. Jej oczekiwania odnoszą się do władz, samorządów, samych nauczycieli, zdobywanej wiedzy i sposobów jej przekazywania.

Badania i analiza prowadzone w niniejszej pracy pozwalają na sformułowanie następujących wniosków:

 

  1. Zdecydowana większość wypowiedzi nauczycieli świadczy o znajomości założeń wdrażanej reformy szkolnictwa. Nauczyciele rozumieją potrzebę zmian w oświacie, mimo nienajlepszej sytuacji finansowej państwa.
  2. Proces demokratyzacji i autonomii szkół oceniają pozytywnie. Uważają, że demokratyzacja oświaty sprzyja kształtowaniu u młodzieży otwartych postaw życiowych, nacechowanych wzajemnym zaufaniem uczciwością i równością, a decentralizacja oświaty sprzyja wszechstronnemu rozwojowi szkolnictwa.

Uważają, że szkoła ma przygotować uczniów do podmiotowego i efektywnego uczestnictwa w rozwoju demokratycznym i nowoczesnym państwa polskiego i jego kultury.

  1. Istota podmiotowości ucznia jest dobrze rozumiana przez nauczycieli. Według nich szkoła zapewnia poszanowanie praw dziecka i ucznia. Centralną postacią w szkole jest obecnie uczeń i jego potrzeby, a podstawową ideą jest podmiotowość ucznia.
  2. Nauczyciele prezentują z reguły silny związek emocjonalny z wykonywanym zawodem, mimo wielu trudności deklarują zadowolenie z pracy. Uważają, ze dyrektorzy szkół dbają dziś o dokształcanie nauczycieli.
  3. Nauczyciele są zdania, że propozycja 3- letnich liceów profilowanych spełnia oczekiwania społeczne, a egzaminy zewnętrzne wpłyną na lepszą jakość edukacji oraz obiektywną ocenę uczniów.
  4. Według nauczycieli, dzięki reformie więcej młodzieży zdobędzie średnie wykształcenie, zostaną wyrównane możliwości kształcenia się młodzieży ze wsi i z miasta, a polska młodzież będzie konkurować ze swoimi rówieśnikami na Zachodzie.

Nauczyciele obawiają się, że nie są dostatecznie przygotowani do pracy w nowym systemie nauczania blokowego i zintegrowanego. Uważają, że na skutek przekazania szkół samorządom sytuacja szkoły jest niepewna, zależy od tego kto sprawuje władzę w gminie lub w powiecie.

Charakterystyka środowiska społecznego badanych nauczycieli

Poniżej przentujemy część badawczą jednej z prac magisterskich.

Tradycyjnie nauczyciel zajmuje centralne miejsce w między pokoleniowym przekazie dorobku kultury i cywilizacji, czego konsekwencją jest wysoka jego ranga i moralna odpowiedzialność za kontynuację rozwoju społecznego. Jednak obecny moment historyczny stawia go w szczególnie niejasnej sytuacji.

Z. Ratejek twierdzi, że nowe okoliczności warunkujące przebieg procesów edukacyjnych, wielość źródeł informacji, pluralizm ideowy, obyczajowy i ekonomiczny powodują, że trzeba dokonywać wyborów, własnych ocen, wyznaczać własne punkty orientacyjne, ponosić pełną odpowiedzialność za preferowane wartości i głoszone poglądy. ( Z. Ratajek, 1995, s. 25).

Badaniem objęto 105 nauczycieli ( tj. 100%) z 6 szkół podstawowych i gimnazjów woj. małopolskiego.

Dane o osobach ankietowanych dotyczące: płci osób badanych, wykształcenia, stażu pracy pedagogicznej, miejsca pracy badanych nauczycieli oraz rodzaju szkoły zestawione zostały w kolejno prezentowanych tabelach.

Tabela. 1. Charakterystyka badanych ze względu na płeć.

Płeć

Rozkład

N

%

Kobieta

94

89,5

Mężczyzna

11

10,5

Ogółem

105

100,0

Powyższa tabela zawiera dane dotyczące podziału badanych ze względu na płeć. Z przedstawionych danych wynika, iż wśród ankietowanych kobiet jest aż 94, co stanowi 89,5% badanych, mężczyzn natomiast jest 11, co daje 10,5%.

Tabela.2. Staż pracy w zawodzie.

Staż pracy

Rozkład

N

%

Do 5   lat

10

9,5

6-10   lat

21

20,0

11-15   lat

32

30,5

Powyżej   16 lat

42

40,0

Ogółem

105

100,0

Tabela 2 ilustruje dane dotyczące stażu pracy pedagogicznej nauczycieli. Najliczniejszą grupę stanowili nauczyciele pracujący powyżej 16 lat ( 40%). Drugą co do liczebności grupą byli nauczyciele pracujący od 11- 15 lat. Było ich 32, co stanowi 30%. Następną grupę reprezentowali badani, którzy przepracowali w zawodzie od 6-10 lat. Było ich 21, co daje 20%. Najmniejszą grupę 10 osób ( 9,5%) stanowili nauczyciele pracujący w szkole nie więcej niż 5 lat.

Tabela. 3. Wykształcenie badanych nauczycieli.

Wykształcenie

Rozkład

N

%

Studia   magisterskie

53

50,48

Wyższe   zawodowe

31

29,52

Kolegium   nauczycielskie

19

18,09

Średnie

2

1,91

Ogółem

105

100,0

Tabela 3 przedstawia jakim wykształceniem legitymują się badani nauczyciele. Spośród badanych nauczycieli wyższe wykształcenie posiada 53 osoby, co daje 50,48% badanej grupy. Na drugim miejscu znaleźli się nauczyciele posiadający wykształcenie wyższe zawodowe – 31 osób ( 29,52%). Kolegium nauczycielskie ukończyło 19 osób, co stanowi 18,09%. Dwie osoby legitymowały się wykształceniem średnim, co w ujęciu procentowym wynosi 1,91%.

Tabela. 4. Miejsce pracy badanych nauczycieli.

Rodzaj szkoły

Rozkład

N

%

Szkoła   Podstawowa

77

73

Gimnazjum

29

27

Ogółem

105

100

Tabela. 4. prezentuje miejsce pracy badanych nauczycieli. Najwięcej spośród nich pracuje w Szkołach Podstawowych, bo aż 77 osób ( 73%), natomiast 29 ankietowanych pracuje w Gimnazjach co stanowi 27% badanych.

Post Navigation