Współczesna edukacja- prezentujemy prace magisteskie

Prace magisterskie, licencjackie i inne powiązane z pedagogiką

Archive for the month “Grudzień, 2012”

Demokratyzacja i autonomia szkoły

Przemiany, jakie zaszły na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych w Polsce i w innych krajach Europy Środkowo- Wschodniej określały kierunek transformacji życia gospodarczego i społecznego. Jednak niektórzy obserwatorzy tych zmian wyraźnie stwierdzają, że przemiany gospodarcze i ustrojowe nie są wystarczające dla powstania silnego i stabilnego społeczeństwa demokratycznego.

Idea budowania społeczeństwa demokratycznego stawia określone wyzwania także przed praktykami i teoretykami wychowania, skłania do zastanowienia, jakie narzędzia i jakie gwarancje są konieczne by proces transformacji zmierzał sprawnie i skutecznie we właściwym kierunku. Jednym z takich obszarów, w którym należy ich szukać jest edukacja. ( J. Radziewicz, 1993).

Żyjemy w czasach, kiedy słowo demokracja ma tylko konotację pozytywną. Opatrzenia jakiegokolwiek pojęcia przymiotnikiem demokratycznym np.: demokratyczna szkoła, ma wzbudzić w nas skojarzenie dodatnie.

Analizując literaturę na ten temat można zauważyć dwa skrajnie odmienne sposoby postrzegania i oceny istoty procesu demokratyzacji szkoły:

  1. Procedury demokratyczne mają niewiele zastosowań w takich dziedzinach życia społecznego jak rodzina, kultura, oświata. Szkoła i nauczanie są w istocie autorytatywne. Między uczącymi a nauczycielami istnieje konieczna asymetria, która narzuca swoisty rodzaj podległości.  Demokratyzacja szkoły, jaka dokonuje się od kilku lat daje skutki ograniczone, nie tylko nie prowadząc do jakościowej zmiany, ale nadto rodzi szczególną formę mistyfikacji. Dokonuje się wielu działań, które dają poczucie wielkiej aktywności reformatorskiej, gdy tymczasem są one pozorne i nie naruszają starych struktur i nawyków.
  2. Istotą szkoły demokratycznej, w odróżnieniu od autorytarnej, jest emancypacja odniesiona do indywidualnie pojętego procesu rozwoju jednostki ludzkiej. Owa emancypacja dokonuje się na dwóch płaszczyznach: – zewnętrznej – poprzez zwiększenie autonomii szkoły wobec władz administracyjnych, podporządkowane jej w sferze decyzji samorządowym siłom społecznym; – wewnętrznej – poprzez tworzenie i wzmacnianie wewnątrzszkolnych mechanizmów samoreagujących, tworzenie własnych systemów dydaktyczno- wychowawczych, a w związku z tym systemem podejmowania wewnątrzszkolnych decyzji zespołowych i indywidualnych określonych przez kompetencje osób działających w szkole. ( J. Radziewicz, 1993).

Demokratyzacja szkoły może być rozumiana jeszcze na inne sposoby. Po pierwsze, może chodzić o urzeczywistnienie idei egalitaryzmu oświatowego: równości struktury edukacyjnego, urealnienia poziomu aspiracji i wymagań szkolnych, eliminację ” progów” selekcyjnych przy wstępowaniu do szkół ponadpodstawowych i wyższych, zminimalizowanie ponoszonych przez rodziców kosztów kształcenia ze względu na różny poziom możliwości płatniczych rodzin itp.

Po drugie, przez demokratyzację J. Radziewicz, M. Szymański rozumieją:

–         wprowadzenie do szkół mechanizmów samorządności, co musi pociągać za sobą zmianę organizacji i systemu kierowania instytucjami oświatowymi ( J. Radziewicz, 1993).

Po trzecie, demokratyzacja szkoły dotyczy zmiany stosunków międzyludzkich, realizacji zasady podmiotowości uczniów, rodziców i nauczycieli. ( J. Radziewicz, M. Szymański, 1990, s. 256).

Reklamy

Post Navigation